Przewodnik po elektronicznych zasobach językowych dla polonistów

SNP: Słownik neologizmów polskich
(2014– praca w toku)

Forma dostępu: online, https://obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl/czym-jest-slownik-neologizmow-polskich/

Wymogi techniczne: pełny dostęp bez konieczności założenia konta i logowania się.

Rodzaj wydania elektronicznego: prymarne wydanie elektroniczne.

Zawartość: słownik opracowywany jest w Obserwatorium Językowym UW, którym kieruje Katarzyna Kłosińska. W skład zespołu redakcyjnego wchodzą ponadto: Agata Hącia, Barbara Pędzich, Jarosław Łachnik oraz współpracownicy – Dagmara Banasiak i Kaja Kiełpińska. Słownik ma charakter opisowo-rejestrujący, a nie normatywny, i notuje się w nim zarówno nowe wyrazy, związki frazeologiczne, jak i nowe znaczenia leksemów już obecnych we współczesnej polszczyźnie. Zbiór ten tworzą sami użytkownicy języka, którzy zgłaszają poszczególne jednostki leksykalne za pomocą formularza dostępnego na stronie (zob. https://obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl/jak-zglosic-haslo/). Aby dana jednostka została odnotowana w słowniku, redakcja weryfikuje zgłoszenia, stosując następujące kryteria: po pierwsze – jednostka powinna mieć co najmniej 10 poświadczeń w co najmniej 5 powstałych po 2003 r. tekstach przystępnych poznawczo dla przeciętnego użytkownika języka […]"; po drugie – jednostka nie może występować w żadnym z ośmiu słowników diagnostycznych wydanych przed 2003 rokiem" (zob. https://obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl/czym-jest-slownik-neologizmow-polskich/). 

Podstawowa mikrostruktura hasła w SNP obejmuje takie obligatoryjne elementy jak: (1) wyraz hasłowy, (2) definicja wraz z kwalifikatorami (informującymi o nacechowaniu stylistycznym, ekspresywnym, socjolektalnym i aksjologicznym) oraz (3) przykłady użycia. Fakultatywnie uwzględnia się: (4) warianty wyrazu hasłowego, (5) wymowę, (6) informację gramatyczną, (7) odsyłacze (do haseł powiązanych słowotwórczo lub innych, które wiążą się z danym wyrazem pod względem semantycznym, pragmatycznym, społecznym czy czasowym) oraz (8) informację graficzną (ilustrację hasła) i (9) informację frekwencyjną. Dodatkowo w artykule hasłowym pojawiają się inne szczegółowe metadane, którymi jednostka została otagowana, dzięki czemu można w zaawansowany sposób przeszukiwać opisywane zasoby (zob. lista tagów i symboli z czternastu kategorii, np. typ jednostki, jej rodzimość/obcość, rodzaj derywatu, pochodzenie wyrazu itd. – https://drive.google.com/file/d/1tKVPHr7pli3aPefv19Jo4zhQSVQ-ja_v/view; https://obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl/zasady-opisu-hasel/). 

Możliwości i ograniczenia korzystania z zasobów: możliwość zaawansowanego wyszukiwania haseł w bazie z kilku poziomów – (1) wyszukiwarki a fronte  i (2) wyszukiwarki a tergo (zob. zakładka po lewej stronie „Przeczytaj hasła" – należy wybrać z okienka dialogowego dowolny znak, dowolną literę, dowolną cyfrę lub inny znak rozpoczynający/kończący wyraz hasłowy) oraz (3) wyszukiwarki według metadanych (zob. zakładka po lewej stronie „Szukaj haseł"). Ten ostatni sposób przeszukiwania zbioru neologizmów umożliwia wprowadzenie licznych zapytań o cechy danej jednostki leksykalnej, które mają wystąpić lub winny być wykluczone, a są to m.in. ciągłość czy nieciągłość, pochodzenie, wartość słowotwórcza, ekspresywna, wartościowanie, data rejestracji hasła, status jednostki ze względu na kryterium nowości (zob. link do listy tagów powyżej). Oprogramowanie pozwala ponadto na kopiowanie fragmentów lub całego tekstu artykułów hasłowych.