Przewodnik po elektronicznych zasobach językowych dla polonistów

SYNAMET: Mikrokorpus metafor synestezyjnych (2019)

Forma dostępu: online, http://synamet.polon.uw.edu.pl/korpus

Wymogi techniczne: pełny dostęp bez konieczności założenia konta i logowania się.

Zawartość: korpus^¹ zawiera, opisanych gramatycznie i semantycznie za pomocą ram interpretacyjnych w ujęciu Charlesa J. Fillmore’a, 9 tys. 217 jednostek metaforycznych, które w bazie (zgodnie z przyjętą koncepcją opisu) są reprezentowane nie tylko przez pojedyncze wyrazy, ale też i frazy, a nawet całe zdania czy fragmenty tekstu (zob. http://synamet.polon.uw.edu.pl/korpus). SYNAMET został opracowany przez zespół badaczy pod kierunkiem Magdaleny Zawisławskiej z Uniwersytetu Warszawskiego. W skład zespołu wchodzili ponadto: Marta Falkowska, Maciej Ogrodniczuk, Marta Chojnacka-Kuraś oraz Jakub Kozakoszczak. Jest to pierwszy korpus metafor w Polsce, a jedyny korpus metafor synestezyjnych na świecie. Jak wyjaśnia się na stronie projektu, prace dotyczyły „ograniczonego obszaru badawczego (metafor synestezyjnych) i skupiały się na analizie autentycznych, niepreparowanych tekstów z blogów. Metafora synestezyjna polega m. in. na użyciu jednej nazwy do opisu rozmaitych wrażeń zmysłowych, np. słodki zapach/kolor/dźwięk. Metaforę synestezyjną w niektórych ujęciach rozszerza się na wszystkie wyrażenia, w których występują wyrazy odnoszące się prymarnie do jakiegoś typu postrzegania, czyli będą to zarówno frazy, typu jasny dźwięk czy słodki zapach, jak konstrukcje jasny umysł lub ciemna sprawa" (zob. zakładka „O projekcie" – http://synamet.uw.edu.pl/). 

Materiał źródłowy do korpusu został zaczerpnięty z 1414 tekstów blogów, których autorzy recenzowali takie produkty, jak piwa, wina, kawę, perfumy oraz muzykę. W takich bowiem tekstach była, zdaniem autorów korpusu, największa szansa na zalezienie metafor synestezyjnych (zob. http://synamet.uw.edu.pl/; Zawisławska 2019). 

Możliwości i ograniczenia korzystania z zasobów: możliwość zaawansowanego wyszukiwania danych w bazie. Korpus można przeszukiwać poprzez wpisanie w okienko dialogowe konkretnego wyrazu, który występuje w jednostkach metaforycznych i aktywuje określoną ramę semantyczną^². Ponadto oprogramowanie pozwala na wyszukiwanie metafor z ograniczeniem wyboru co do ich cech gramatycznych (np. grupa rzeczownikowa, grupa liczebnikowa, grupa przymiotnikowa, grupa przyimkowo-nominalna, grupa werbalna prosta lub złożona itp.) bądź semantycznych (np. określona rama źródłowa czy docelowa, konkretny typ metafory złożonej metafory).

Dodatkowe możliwości oprogramowania: do pobrania i wykorzystania w niekomercyjnych celach naukowych pliki: program ATOS – narzędzie do gramatycznej i semantycznej anotacji metafor oraz ontologia ramowa (zob. http://synamet.polon.uw.edu.pl/korpus).